چرا بعضی سایتها سریعاند؟ بررسی Core Web Vitals و Performance در وب
مقدمه
احتمالاً برای شما هم پیش آمده است که وارد سایتی شوید و چند ثانیه منتظر بمانید تا محتوای صفحه نمایش داده شود. در مقابل، بعضی سایتها تقریباً بلافاصله آماده استفاده هستند و بدون تأخیر میتوان در آنها جستجو کرد، صفحات مختلف را باز کرد یا یک محصول را مشاهده کرد.
این تفاوت تصادفی نیست.
سرعت و عملکرد یک سایت، نتیجه مجموعهای از تصمیمات در طراحی، برنامهنویسی، تصاویر، ساختار صفحات و نحوه ارائه محتوا به کاربر است.
یک سایت حرفهای فقط نباید ظاهر خوبی داشته باشد؛ بلکه باید سریع، روان و قابل اعتماد باشد. مخصوصاً زمانی که سایت قرار است نماینده یک برند، فروشگاه اینترنتی یا کسبوکار آنلاین باشد.
در این مقاله بررسی میکنیم که چه عواملی باعث سریع بودن یک سایت میشوند، Core Web Vitals چیست و چرا Performance یکی از بخشهای مهم طراحی و توسعه یک وبسایت مدرن محسوب میشود.
Performance در وب یعنی چه؟
Performance یا عملکرد وبسایت به این موضوع اشاره دارد که یک سایت با چه سرعت و کیفیتی محتوای خود را به کاربر نمایش میدهد و چقدر سریع به تعاملات او پاسخ میدهد.
اما سرعت سایت فقط به این معنی نیست که صفحه در چند ثانیه باز شود.
برای مثال، ممکن است یک صفحه خیلی سریع شروع به نمایش محتوا کند، اما تصاویر اصلی آن دیر ظاهر شوند یا هنگام اسکرول کردن، عناصر صفحه جابهجا شوند.
بنابراین یک سایت سریع باید در چند بخش عملکرد مناسبی داشته باشد:
نمایش سریع محتوای اصلی
پاسخ سریع به تعاملات کاربر
جلوگیری از جابهجایی ناگهانی عناصر
بارگذاری بهینه تصاویر و فایلها
عملکرد مناسب در موبایل
استفاده صحیح از منابع سرور و مرورگر
در واقع هدف Performance این است که کاربر احساس کند سایت سریع، روان و آماده استفاده است.
چرا سرعت سایت اهمیت دارد؟
سرعت سایت مستقیماً روی تجربه کاربر تأثیر میگذارد.
کاربری که برای باز شدن یک صفحه مجبور باشد چندین ثانیه منتظر بماند، احتمال بیشتری دارد که سایت را ترک کند و به سراغ گزینه دیگری برود.
این مسئله برای کسبوکارها اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا وبسایت معمولاً اولین نقطه ارتباط مشتری با برند است.
یک سایت کند میتواند باعث شود:
کاربر زودتر صفحه را ترک کند.
اعتماد کاربر نسبت به سایت کاهش پیدا کند.
فرایند خرید یا ثبت درخواست سختتر شود.
نرخ تعامل کاربران کاهش پیدا کند.
تجربه استفاده از سایت ضعیف شود.
تصویر حرفهای برند تحت تأثیر قرار بگیرد.
به همین دلیل Performance فقط یک موضوع فنی برای برنامهنویسان نیست؛ بلکه بخشی از تجربه مشتری و کیفیت یک محصول دیجیتال است.
Core Web Vitals چیست؟
Google برای بررسی تجربه کاربران از صفحات وب، مجموعهای از معیارها را معرفی کرده است که با نام Core Web Vitals شناخته میشوند.
این معیارها کمک میکنند عملکرد واقعی یک صفحه را از دید کاربر بررسی کنیم.
سه معیار اصلی Core Web Vitals عبارتاند از:
LCP — Largest Contentful Paint
LCP به زبان ساده نشان میدهد محتوای اصلی صفحه با چه سرعتی در اختیار کاربر قرار میگیرد.
فرض کنید وارد صفحه اصلی یک سایت میشوید و یک تصویر بزرگ به همراه عنوان اصلی در بخش اول صفحه قرار دارد.
اگر این بخش اصلی خیلی دیر نمایش داده شود، کاربر احساس میکند سایت کند است.
بنابراین یکی از اهداف مهم در بهینهسازی سایت، نمایش سریع محتوای اصلی صفحه است.
INP — Interaction to Next Paint
INP به سرعت واکنش سایت به تعاملات کاربر مربوط میشود.
برای مثال کاربر روی یک دکمه کلیک میکند، منوی سایت را باز میکند یا یک فیلتر را انتخاب میکند.
در یک سایت حرفهای، این تعاملات باید سریع و روان انجام شوند.
اگر کاربر کلیک کند و برای چند لحظه هیچ اتفاقی رخ ندهد، تجربه استفاده از سایت ضعیف خواهد شد.
بنابراین Performance فقط درباره سرعت باز شدن سایت نیست؛ سرعت پاسخگویی سایت هنگام استفاده نیز اهمیت دارد.
CLS — Cumulative Layout Shift
حتماً برایتان پیش آمده که در یک سایت روی یک دکمه کلیک کنید، اما ناگهان صفحه جابهجا شود و بهجای آن دکمه روی یک بخش دیگر کلیک کنید.
این اتفاق معمولاً زمانی رخ میدهد که عناصر صفحه بعد از بارگذاری اولیه، اندازه یا موقعیت خود را تغییر میدهند.
CLS میزان همین جابهجاییهای ناخواسته را بررسی میکند.
یک سایت حرفهای باید تا حد امکان از چنین تغییرات ناگهانی جلوگیری کند تا صفحه برای کاربر پایدار و قابل پیشبینی باشد.
چه چیزی باعث کند شدن یک سایت میشود؟
کند بودن یک سایت معمولاً فقط یک دلیل ندارد.
ترکیبی از چند عامل میتواند باعث کاهش سرعت و کیفیت عملکرد یک وبسایت شود.
تصاویر سنگین
تصاویر یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر حجم صفحات هستند.
اگر یک تصویر با حجم چند مگابایت بدون بهینهسازی در سایت قرار بگیرد، کاربر باید اطلاعات بیشتری را دانلود کند و در نتیجه بارگذاری صفحه میتواند کندتر شود.
به همین دلیل در پروژههای حرفهای باید تصاویر:
با حجم مناسب
با ابعاد صحیح
با فرمت مناسب
و متناسب با دستگاه کاربر
ارائه شوند.
کدهای اضافی
هر سایت از کدهای مختلفی برای ایجاد قابلیتها و تعاملات استفاده میکند.
اما استفاده بیش از حد از کدهای غیرضروری میتواند باعث افزایش حجم فایلها و کاهش سرعت اجرای صفحه شود.
در یک پروژه حرفهای، هدف فقط اضافه کردن قابلیتهای بیشتر نیست؛ بلکه باید تلاش شود هر بخش از کد دلیل مشخصی برای وجود داشته باشد.
فونتهای نامناسب
فونتها نیز بخشی از منابع یک سایت هستند.
استفاده از تعداد زیادی فونت، وزنهای غیرضروری یا روش بارگذاری نامناسب میتواند روی زمان نمایش محتوا تأثیر بگذارد.
انتخاب تعداد محدود و بهینه از فونتها میتواند هم ظاهر سایت را حفظ کند و هم عملکرد آن را بهبود دهد.
اسکریپتهای خارجی
بسیاری از سایتها از سرویسهای مختلفی مانند ابزارهای تحلیل، چت آنلاین، تبلیغات، نقشهها یا سرویسهای دیگر استفاده میکنند.
این ابزارها مفید هستند، اما هر سرویس خارجی میتواند درخواستها و منابع بیشتری به صفحه اضافه کند.
بنابراین باید فقط سرویسهایی استفاده شوند که واقعاً برای کسبوکار ضروری هستند.
Performance از مرحله طراحی شروع میشود
یکی از اشتباهات رایج این است که Performance را فقط به مرحله برنامهنویسی یا بعد از تکمیل سایت موکول کنیم.
در حالی که بسیاری از تصمیمات مربوط به عملکرد، از همان مرحله طراحی گرفته میشوند.
برای مثال:
طراحی یک صفحه بسیار سنگین → تصاویر بیشتر → محتوای بیشتر → درخواستهای بیشتر → نیاز به منابع بیشتر
بنابراین یک طراحی حرفهای باید علاوه بر زیبایی، به نحوه نمایش محتوا و تجربه کاربر نیز توجه داشته باشد.
بهینهسازی Performance در واقع باید از همان ابتدای پروژه در نظر گرفته شود، نه اینکه در پایان پروژه بهعنوان یک مرحله جداگانه به آن اضافه شود.
سایت حرفهای فقط سایت زیبا نیست
امروزه طراحی یک سایت حرفهای فقط به انتخاب رنگ، فونت و تصاویر زیبا محدود نمیشود.
یک وبسایت موفق باید مجموعهای از ویژگیها را در کنار هم داشته باشد:
طراحی مناسب
تجربه کاربری روان
سرعت مناسب
ساختار فنی صحیح
واکنشگرایی در موبایل
امنیت مناسب
قابلیت توسعه
دسترسیپذیری
و عملکرد پایدار
ممکن است یک سایت از نظر ظاهری بسیار زیبا باشد، اما اگر کاربران برای مشاهده محتوای آن مجبور به انتظار باشند، بخش مهمی از کیفیت محصول از بین میرود.
طراحی خوب زمانی ارزش واقعی پیدا میکند که در کنار عملکرد خوب قرار بگیرد.
چگونه سرعت و عملکرد یک سایت را بررسی کنیم؟
برای بررسی Performance ابزارهای مختلفی وجود دارد.
یکی از شناختهشدهترین ابزارها Google PageSpeed Insights است که اطلاعاتی درباره عملکرد صفحات در اختیار توسعهدهندگان قرار میدهد.
ابزارهای دیگری مانند Lighthouse و Chrome DevTools نیز برای بررسی جزئیتر عملکرد سایت استفاده میشوند.
اما یک نکته مهم وجود دارد:
یک عدد یا امتیاز بهتنهایی نمیتواند کیفیت کامل یک سایت را مشخص کند.
Performance باید در کنار تجربه واقعی کاربر، نوع دستگاه، سرعت اینترنت، ساختار سایت و اهداف کسبوکار بررسی شود.
Performance در موبایل اهمیت بیشتری دارد
بخش قابل توجهی از کاربران امروزی از طریق تلفن همراه وارد سایتها میشوند.
موبایل معمولاً شرایط متفاوتی نسبت به کامپیوتر دارد؛ از جمله:
صفحهنمایش کوچکتر
منابع سختافزاری محدودتر
اتصال اینترنت متغیر
شرایط شبکه متفاوت
به همین دلیل سایتی که روی یک کامپیوتر قدرتمند سریع به نظر میرسد، ممکن است روی یک تلفن همراه تجربه متفاوتی داشته باشد.
طراحی و توسعه حرفهای باید موبایل را از ابتدا بخشی از تجربه اصلی محصول در نظر بگیرد، نه یک نسخه فرعی از سایت.
چند راهکار مهم برای ساخت سایت سریعتر
برای رسیدن به Performance مناسب، مجموعهای از اقدامات باید در کنار یکدیگر انجام شوند:
بهینهسازی تصاویر
استفاده از تصاویر با حجم و ابعاد مناسب.
کاهش کدهای غیرضروری
جلوگیری از اضافه کردن کتابخانهها و قابلیتهایی که واقعاً مورد نیاز پروژه نیستند.
بارگذاری هوشمند محتوا
محتوایی که در لحظه اول مورد نیاز نیست میتواند در زمان مناسبتری بارگذاری شود.
بهینهسازی فونتها
استفاده از فونتها و وزنهای مورد نیاز به شکل صحیح.
استفاده صحیح از Cache
ذخیرهسازی مناسب منابع میتواند تعداد درخواستهای تکراری را کاهش دهد.
بهینهسازی Backend و Server
زمان پاسخگویی سرور نیز بخشی از Performance کلی سایت است.
تست مداوم
Performance نباید فقط یک بار بررسی شود. با اضافه شدن قابلیتهای جدید، عملکرد سایت نیز باید دوباره ارزیابی شود.
آیا یک سایت سریع همیشه باید امتیاز 100 داشته باشد؟
خیر.
امتیاز ابزارهایی مانند PageSpeed Insights یک شاخص مفید برای بررسی عملکرد است، اما هدف اصلی یک پروژه حرفهای رسیدن به یک عدد خاص نیست.
هدف اصلی این است که کاربر بتواند:
سایت را سریع ببیند، بدون مشکل با آن تعامل داشته باشد و تجربهای روان و قابل اعتماد داشته باشد.
گاهی تلاش برای رسیدن به یک امتیاز کامل میتواند باعث تصمیمهایی شود که ارزش واقعی چندانی برای کاربر ندارند.
بنابراین Performance باید بر اساس تجربه واقعی کاربر و نیازهای پروژه ارزیابی شود.
جمعبندی
سرعت یک وبسایت اتفاقی نیست.
یک سایت سریع نتیجه مجموعهای از تصمیمات درست در طراحی، توسعه، مدیریت تصاویر، ساختار کد، سرور و تجربه کاربری است.
Core Web Vitals نیز یکی از روشهای مهم برای بررسی کیفیت تجربه کاربران در وب است و معیارهایی مانند LCP، INP و CLS به ما کمک میکنند بخشهای مختلف Performance را بهتر درک کنیم.
اما مهمتر از همه این است که Performance را نباید یک ویژگی جانبی در نظر گرفت.
یک سایت حرفهای باید از ابتدا با نگاه به سرعت، تجربه کاربر و قابلیت توسعه طراحی و ساخته شود.
زیرا در نهایت، کاربر به معماری کد یا تکنولوژی استفادهشده در پشت سایت دسترسی ندارد؛ چیزی که میبیند، تجربهای است که سایت برای او ایجاد میکند.